Nghiên cứu đo lường mối quan hệ giữa ESG và hiệu quả tài chính của các ngân hàng thương mại Việt Nam, đồng thời kiểm định vai trò trung gian của yếu tố chi phí vốn trong cơ chế truyền dẫn. Dữ liệu gồm 26 NHTM niêm yết có công bố thông tin phát triển bền vững, trong giai đoạn 2019–2024. Trên cơ sở khung lý thuyết trung gian và đặc trưng dữ liệu bảng động, nghiên cứu sử dụng mô hình GMM hệ thống nhằm xử lý nội sinh và khai thác các biến trễ làm công cụ. Kết quả cho thấy, trong ngắn hạn, ESG không có tác động trực tiếp có ý nghĩa thống kê đến ROA và ROE; tuy nhiên, tác động của ESG được truyền dẫn gián tiếp thông qua chi phí vốn. Cụ thể, WACC đóng vai trò trung gian đối với cả ROA và ROE, phản ánh kênh điều chỉnh rủi ro và cấu trúc vốn ở cấp độ tổng thể. Trong khi đó, chi phí vốn chủ sở hữu (re) chỉ thể hiện vai trò trung gian đối với ROE, cho thấy kênh kỳ vọng lợi suất của cổ đông nhạy hơn với lợi ích quy thuộc cho vốn chủ. Ngược lại, chi phí nợ (rd) không đóng vai trò trung gian do không chịu tác động đáng kể từ ESG.